Đời sống đạo

21
04 2018

Khi Friedrich Nietzsche tuyên bố “Thiên Chúa đã chết”, ông có kèm thêm một câu hỏi:

“Cần thứ gì đủ để xóa sạch toàn bộ nhìn nhận này”?

Tôi thường tự hỏi mình câu đó, bởi chính bản thân tôi đã chứng kiến một sự suy giảm chưa từng có về con số những người đi nhà thờ thường xuyên, và gần hơn nữa, là một sự tăng vọt cũng chưa từng có những người tuyên bố mình đã hoàn toàn mất đức tin và tự nhận mình là “Không” tôn giáo.

Nhóm này, những người tự nhận là không tôn giáo, đã tăng gấp đôi trong 20 năm qua, và hiện nay đang chiếm 30% dân số Canada và Hoa Kỳ. Ở Tây Âu và các nước thế tục hóa trên thế giới, con số này cũng tương tự như vậy.

Nhưng những người này thật sự đã mất đức tin của mình? Khi họ tuyên bố mình “không tôn giáo” là họ giải thích thế này: Chỉ là tôi không còn tin nữa! Tôi thấy nó không còn có ý nghĩa gì nữa! Tôi mất đức tin vào tôn giáo và giáo hội! Tôi không thể giả vờ tin thêm nữa! Tôi đã mất đức tin vào những niềm tin đó! Tôi không chắc mình còn tin vào Chúa không nữa!

Một điểm chung trong những câu này, là khái niệm về “tin.” Chỉ là tôi không tin nữa! Nhưng không còn tin vào điều gì đó có phải là đánh mất đức tin không? Không hẳn. Không còn tin vào điều gì đó là một chuyện, nhưng đánh mất đức tin có thể lại khác đấy. Không còn tin vào một tập hợp các tuyên bố đức tin không nhất thiết phải đồng nghĩa với đánh mất đức tin. Sự thật là, mất đi hệ thống niềm tin thường là điều kiện để có được một đức tin nguyên tuyền.

Niềm tin và đức tin khác nhau thế nào? Thường thì, nói rằng chúng ta tin điều gì đó là sự thật, nghĩa là chúng ta có thể làm cho sự thật đó tương khớp với trí tưởng hình dung của mình. Thế nghĩa là chúng ta có thể xác định nó theo trí hình dung sao cho nó có ý nghĩa với chúng ta. Ngược lại, nếu chúng ta không thể hình dung điều gì đó cho có ý nghĩa thì không hẳn có thể nói được rằng điều đó không đúng sự thật. Những niềm tin của chúng ta dựa vào những gì chúng ta có thể tương khớp với trí tưởng hình dung và suy nghĩ của mình.

Nhưng nhiều đối tượng của đức tin, về bản chất và theo định nghĩa, lại là những sự không thể hình dung, không thể hiểu thấy, và vượt ngoài tầm khái niệm hóa. Do đó, trong lĩnh vực đức tin, nói rằng tôi không thể tin điều này hay điều kia, thường là biểu hiện cho sự hạn chế của chúng ta trong trí hình dung và năng lực lý luận, hơn là biểu hiện cho sự mất đức tin. Tôi tin rằng chúng ta thấy bất khả tri về các niềm tin, hơn là thấy bất khả tri về Thiên Chúa, và như thế, đây không phải là mất đức tin.

Đức tin thì thâm sâu hơn niềm tin, và không phải lúc nào đức tin cũng là một sự mà chúng ta có thể hình dung trong đầu. Vi dụ như, một số đoạn trong Kinh Tin kính của các Tông đồ: Thật không thể nào hình dung những đoạn đó là thật theo kiểu một hình tượng hữu hình. Những xác quyết đó có thật, nhưng hình ảnh về chúng chỉ là những biểu tượng mà thôi. Và nhiều đoạn khác trong kinh tin kính Kitô giáo và các bản văn giáo lý đức tin cũng thế. Như đã nói, chúng đơn thuần là những hình ảnh và từ ngữ hướng chúng ta đến một sự mà chúng ta không thể hình dung nổi, bởi nó vượt quá tầm hình dung.

Chẳng hạn như: Điều tiên quyết phải nói về Thiên Chúa, là Thiên Chúa là Đấng khôn tả, không thể mô tả nổi, Thiên Chúa vượt ngoài tầm khái niệm hóa, vượt ngoài mọi hình dung, mọi hình ảnh, và mọi từ ngữ. Về Chúa Kitô, Ngôi Hai Thiên Chúa, cũng thế. Chúa Kitô là Con Thiên Chúa, nhưng làm sao có thể hình dung hay tạo lại hình ảnh đó? Không thể. Làm sao một Thiên Chúa mà lại là ba ngôi? Đây không phải chuyện toán học, mà là mầu nhiệm, một sự không thể định nghĩa theo kiểu hình dung. Nhưng chúng ta tin mầu nhiệm đó, và hàng triệu triệu người trong hai ngàn năm đã mạo hiểm cả mạng sống và linh hồn mình vì sự thật đó dù cho không thể hình dung được nó. Đức tin là nhận biết một sự gì đó quá lớn lao và vô hạn, nên không thể được minh họa tương xướng theo cơ chế hình dung. Từ ngữ của chúng ta diễn tả những niềm tin, và hướng chúng ta về hiện thực đức tin, nhưng lại không phải là hiện thực đó.

Bác bỏ một tác phẩm nghệ thuật không đồng nghĩa với chúng ta bác bỏ nghệ thuật. Nên khi ai đó nói “Tôi không còn tin điều này,” là người ấy đang bác bỏ một tập hợp các tuyên bố, các biểu tượng nhất định hơn là thật sự bác bỏ niềm tin vào Thiên Chúa. Và người đó có bác bỏ cũng là bởi không họa hình theo hình dung một sự gì đó không thể họa hình.

Chúng ta từng nghe rằng, vô thần chỉ là một cái tên để gọi những người không hiểu được ẩn dụ. Có lẽ nói thế là quá tối giản, nhưng nó cũng cho chúng ta thấy rằng bác bỏ một tập hợp các tuyên bố thần học không đồng nghĩa với đánh mất đức tin của mình.

Ron Rolheiser

J.B. Thái Hòa dịch

Thêm bình luận


Mã an ninh
Làm tươi

Tháng 7 13, 2018
GX HIỆP ĐỨC

giáo xứ Hiệp Đức Thánh lễ tạ ơn mừng kỷ niệm 01 năm thụ phong linh mục cha Phaolo Nguyễn Anh Tuấn

    Thánh lễ đồng tế tạ ơn mừng kỷ niệm 01 năm thụ phong linh mục cha Phaolô Nguyễn
Đọc thêm...

Mừng kính thánh Phêrô và Phaolô

Ngày 29 tháng 6 hàng năm giáo hội long trọng mừng kính thánh Phêrô và Phaolô là bổn mạng…

Lễ trọng kính hai Thánh Phêrô và Thánh Phaolô - Bổn mạng của cha Chánh xứ và cha Phó xứ

Hôm  nay 29/6/2018, Lễ trọng kính hai Thánh Phêrô và Thánh Phaolô - Bổn mạng của cha…

02 TÂN LINH MỤC DÂNG THÁNH LỄ TẠ ƠN TẠI GIÁO XỨ HIỆP ĐỨC

Vào lúc 5 giờ 30 chiều ngày 23.06.2018, Giáo xứ Hiệp Đức hân hoan chào đón 02 Tân linh…
Tháng 7 18, 2018
GP PHAN THIẾT

Thông báo tuyển sinh Chủng viện Nicôla Niên khóa 2018-2019

Thông báo tuyển sinh Chủng viện Nicôla Niên khóa 2018-2019
Đọc thêm...

Hội Khuyến học EDM Giáo Phận Phan Thiết gặp gỡ định kỳ năm

    Sáng 16/6/2018, Hội Khuyến học EDM Giáo Phận Phan Thiết đã tổ chức buổi gặp gỡ

Rao Báo Phong Chức Linh Mục

Rao Báo Phong Chức Linh Mục

Thuyên Chuyển Linh Mục 2018

    Quyết định tuyên chuyển   Danh sách thuyên chuyển   Lịch thuyển chuyển…
Tháng 7 07, 2018
GH HÒAN VŨ

Lần đầu tiên một giáo dân làm Bộ trưởng tại Tòa Thánh

VATICAN. Lần đầu tiên một giáo dân được bổ nhiệm làm Bộ trưởng tại Tòa Thánh.
Đọc thêm...

Tân Đại diện Tòa Thánh không thường trú tại Việt Nam

VATICAN. Ngày 21-5-2018, Phòng báo chí Tòa Thánh thông báo: ĐTC đã bổ nhiệm

Đức Giáo Hoàng gặp đại diện 2 miền Nam-Bắc Hàn tại Geneva

Geneva, Thụy Sĩ ( CNA / EWTN News 21 tháng 6, 2018) Qua một nghĩa cử nhằm hai
003893423
Hôm nay
Hôm qua
Tuần nầy
Tháng qua
Tuần qua
Tháng này
Tất cả
2630
3624
28210
2332328
81816
116854
3893423

Your IP: 54.224.2.123
Server Time: 2018-07-21 12:08:58

Suy tư

Thơ

Giáo xứ và Giờ Thánh lễ trong tuần:

Lịch phụng vụ Công Giáo 2018